Yüzücü Kulağı (Dış Kulak Yolu Enfeksiyonu - Otitis Eksterna)

Otitis Eksterna (Dış Kulak İltihabı / Yüzücü Kulağı) Tanımı

 

Otitis eksterna (ya da otitis externa) dış kulak yolunun inflamatuar hastalığıdır.

 

 

Not: Manlarlara bağlı dış kulak yolu enfeksiyonu (kulak mantarı / otomikoz) ayrı bir linkte anlatılmıştır >> Kulak Mantarı (Otomikoz) - Belirtileri, Nedenleri, Tanısı ve Tedavisi


Otitis Eksterna Sıklığı


Bir yıl içerisinde genellikle her 1000 çocuk ve erişkinin 4 tanesinde otitis eksterna görülmektedir.


Otitis Eksterna Risk Faktörleri


Otitis eksterna olgularının yaklaşık % 80'i özellikle sıcak, nemli ortamlarda, yaz aylarında meydana gelir. Mevsim dışında kalan diğer risk faktörleri:


- Dış kulak kanalında anatomik bir darlık (ekzositoz, osteom gibi kemik yapıda büyüme alanları olması)

- Dış kulak yolunda travma yaratabilecek işitme cihazı, pamuklu çubuk, kulak tıkacı kullanılması

- Dış kulak yolundaki asidik kulak kiri bariyerinin yapısının bozulmasına neden olabilecek klorlu sularla temas (havuza girilmesi gibi) ve alkali maddelerle temas.


Otitis Eksterna Nasıl Başlar?


Otitis eksternadan ilk önce dış kulak yolunu kaplayan ve suyu iten koruyucu tabakanın uzaklaştırıldığı ve daha sonra alttaki epitel hücrelerinin mikroorganizmalar tarafından enfekte edildiği düşünülmektedir. Oluşabilecek enfeksiyon ve inflamatuar yanıt epitel ve subkutan tabaka ilerleyici kızarıklık ve ödeme neden olur. Dış kulak yolunu kaplayan buşon (seumen ya da kulak kiri) dış kulak iltihabının engellenmesi için en önemli bariyerdir.


Otitis Eksterna Belirtileri

Dış Kulak İltihabı (Otitis Eksterna)

Hastalığın başlangıcında dış kulak yolu şişmeye ve kızarmaya başlar. Bu dönemdeki bulgu kulak kanalının ön kısmında bastırılınca artan ağrı olmasıdır (bu bulguya “tragus hassasiyeti” adı verilir). Hastalığın ilerleyen dönemlerinde dış kulak yolundaki ödemin artması ile birlikte kanalın tam tıkanmasına bağlı işitme kaybı, dışarıdan belli olabilen dış kulak yolunun dışarıya açılma alanında iltihabi salgı ve şişlik görülebilir.


Otitis Eksterna Tedavisi


Dış kulak iltihabı ortaya çıktıysa öncelikle dış kulak yoluna uygulanan damlarla tedavi uygulanmaktadır. Damla tedavisine rağmen dış kulak yolu kanalının kapandığı ve kulak-yüz bölgesinde şişme ortaya çıktığı hastalarda ağızdan (nadiren de kas ya da damar içinden verilebilen) antibiyotik tedavisi de eklenmektedir.


Otitis eksterna tedavisinde kullanılan dört farklı türde kulak damlası bulunmaktadır:


- Antibiyotik içeren kulak damlaları

Altta yatan bakteriyel enfeksiyonu tedavi edebilir

- Kortikosteroid içeren kulak damlaları

Şişliği azaltmaya yardımcı olabilir

- Antifungal içeren kulak damlaları

Altta yatan bir mantar enfeksiyonunu tedavi edebilir

- Asidik kulak damlası

Dış kulak yolunun normal pH sını sağlamaya ve bakterileri öldürmede yardımcı olabilir.


Mantar enfeksiyonu düşünülmüyorsa, genellikle, antibiyotikli damla, asidik damla ve kortikosteroidli kulak damlası bir arada verilir. Mantar enfeksiyonu varlığında, asidik damla ve antifungal damlalar bir arada verilir.


Dış Kulak İltihabı Olan Hastalarda Kulak Damlaları Nasıl Kullanılmalıdır?


Kulak iltihabı olan hastalarda dış kulak yolu ödemli olduğundan damlaları kulak kanalına damlatabilmek için aşağıdakilere dikkat etmesi gerekmektedir:


Doğrudan dış kulak kanalı ve içine damlayı uygulamadan önce, dış kulak yolu enfeksiyonu olan kulak yukarıda kalacak şekilde yan yatılmalı ve kulak kepçesi arkaya-yukarıya doğru yavaşça çekilmelidir (bu sırada bir miktar ağı olması doğaldır). Dış kulak kanalı içerisine damlalar damlatıldıktan sonra bu pozisyonda 3-5 dakika yatılması gerekmektedir.


Otitis Eksterna Komplikasyonları


Otitis eksterna ile ilişkili komplikasyonlar genellikle nadirdir. Bununla birlikte, bazen aşağıdaki komplikasyonlar meydana gelebilir.


- Kulak Apsesi ve Parotis Apsesi


Apse genellikle bir enfeksiyon sonrası etkilenen kulak ve çevresinde oluşabilir. Dış kulak yolunun ön kısmında “Santorini Fissürü” denilen Parotis tükrük bezi ile dış kulak yolu arasındaki potansiyel boşluklar bulunmaktadır. Bu yolla dış kulak iltihabi parotis bezine yayılarak parotis absesine neden olabilmektedir.


- Kulak Kanalında Darlık (Stenoz) Oluşması


Tekrarlayan dış kulak iltihaplarına bağlı olarak dış kulak yolunu kaplayan epitelyum tabakada değişiklik olabilir ve dış kulak yolunda daralmaya neden olabilir. Bu çok nadir bir komplikasyondur.


- Kulak Zarı İltihabı veya Kulak Zarı Delinmesi


Dış kulak iltihabına neden olan mikroorganizmalar, kulak zarında da enfeksiyona neden olabilir. Bazı durumlarda, apsenin kulak zarında delinmeye neden olabileceği bildirilmişir. Kulak zarı delinmesi durumunda aşağıdaki belirtiler de görülebilir:


. Geçici işitme kaybı

. Kulak ağrısı ya da rahatsızlık

. Kulağından mukus şeklinde salgı çıkması

. Kulakta zil veya uğultu sesi olması(tinnitus)


Kulak zarı delinmesi durumunda çoğunlukla zar, iki ay içinde tedavi olmadan iyileşir. Bu saatten sonra iyileşme bulgusu göstermiyorsa ameliyat önerilebilir.


- Selülit


Selülit, cilt ve cilt altı dokunun etkilendiği enfeksiyon hastalığıdır. Otitis eksternadan sonra cilt yüzeyinde zararsız canlı bakteriler, otitis eksterna ortaya çıkan epitel hasarı sonrasında hasarlı alanlar aracılığıyla cildin daha derin katmanlarına giderek enfeksiyona neden olabilirler. Selülit ortaya çıktığında, kırmızı, ağrılı, sıcak ve dokunma ile artan ağrılı alanlar oluşur.

Tedavide, vakaların çoğunda yedi günlük antibiyotik tedavisi yeterlidir. Bağışıklık sistemini etkileyen ilave hastalığın bulunması durumunda hastanın hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekebilir.


- Malign Otitis Eksterna


Dış kulak iltihabındaki enfeksiyonun kulak kanalını çevreleyen kemiğe yayılması durumu “Malign otitis externa” olarak adlandırılmaktadır. Ciddi ama çok nadir bir komplikasyondur.

Malign otitis eksterna genellikle çocuklardan çok erişkinleri etkiler. Özellikle, bağışıklığı baskılanmış yetişkinlerin bu hastalığa yakalanma riski daha fazladır. Kemoterapi tedavisi alan, kronik diyabet i olan, HIV ya da AIDS enfeksiyona sahip erişkin hastalarda daha sık görülür.

 

Hastalık belirtileri, basit dış kulak iltihabının semptomlarından daha fazla olabilir, bunlar:

. şiddetli kulak ağrısı ve baş ağrısı olması

. kulak kanalının içerinde görünür kemik dokusu olması

. etkilenen kulak tarafındaa yüz felci (faysal paralizi)


Tedavi edilmezse, malign otitis eksterna ölümcül olabilir. Tedavi için, hastalıklı dokuların cerrahi çıkarılması ve antibiyotik tedavisinin yanında altta yatan diyabet gibi ciddi hastalıklara yönelik tedavi gerekmektedir.



Otitis Eksternaya Yönelik Önlemler


Dış kulak iltihabı için aşağıdaki önlemler faydalı olabilir:


- Banyodan sonra dış kulak yolundaki su ve nemin uzaklaştırılması için 2-3 dk düşük ayarda saç kurutma makinesinin kulak bölgesine tutulması

- Pamuklu çubuk, parmak ya da herhangi bir cismin kulak kanalına sokulmasından kaçınılması

- Uzun süreli havuzda yüzüldü ve kulak kanalı uzun süreli olarak klorlu su ile temas halinde kalındıysa, dış kulak yoluna çeşme suyu tutularak klorlu su uzaklaştırıldıktan sonra limon suyu ya da sirke damlatılarak dış kulak yolunun yeniden asidik hale getirilmesi (1-2 damla yeterli) – Özellikle kulak zarında delik olan hastaların havuza girmeleri ve kulaklarına su kaçırmaları sakıncalıdır

- Dış kulak yolunu kapatarak hava almasını engelleyebilen ve dış kulak yolu cildini tahriş edebilen küpe, kulaklık, işitme cihazı ya da kulak tıpalarının mümkün olduğunca az kullanılması

- Dış kulak enfeksiyonu tam iyileşmeden havuza girmekten kaçınılması


Kulağınızın İçerisine Asla Birşey Sokmayın!


Hemen hemen tüm insanlar genellikle farkında olmadan, kulak içerisine bir cisim, parmak sokabilir. Kulak kanalına sokulabilen objeler:

 

- Pamuklu çubuklar: bunların sadece dış kulak çevresini temizlemek için kullanılması gerektiğini unutmayın (kulak deliğine sokmak yerine; kulak kepçesinin içerisindeki kıvrımları ve çukur alanları temizlemek için kullanılmaları gerekir)

- Kalem ve kalem

- Parmaklarınızdan biri


Dış kulak kanalının derisi son derece duyarlıdır ve kolayca enfeksiyona karşı savunmasız hale gelebilir.

 

Konu ile ilgili yabancı web sitelerinde yazan güzel bir söz “You should never stick anything inside your ear smaller than your elbow (Kulağınızın içine dirseğinizden daha küçük hiçbir çubuğu sokmayın)”

 

Kulak temizliği, kulak kiri hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşabileceğiniz link:

 

Kulak Temizliği Nasıl Yapılmalı ve Ne Zaman KBB Hekimine Başvurulmalı?

 

Konu ile ilgili sizlere önerebileceğim yabancı kaynaklar:

Otitis externa - Wikipedia, the free encyclopedia | Otitis Externa: A Practical Guide to Treatment and Prevention ... | Swimmer's Ear Symptoms, Remedies, Treatment - MedicineNet.com | Otitis externa - NHS Choices | Otitis Externa in Emergency Medicine | Malignant otitis externa: MedlinePlus Medical Encyclopedia