Kulak Ağrısı (Otalji)

Kulak bölgesinde ağrı olması durumu “otalji” ya da “kulak ağrısı” olarak isimlendirilmektedir. Kulak ağrısı nedeni bir kulak hastalığı olabildiği gibi; diş hastalığı, bademcik iltihabı, burun ve boğazla ilgili enfeksiyon hastalıkları, çene eklemi ile ilgili hastalıklar, gırtlak ve dil kanseri ile birlikte olabildiği gibi bazen migren öncesi bir duysal aura olarak ortaya çıkabilir.

 

Primer Otalji Nedir?

 

Kulak ağrısının nedeni kulakla ilgiliyse bu durum “primer otalji” olarak isimlendirilmektedir. Primer otaljiye neden olan hastalıklar, dış, orta ya da iç kulakla ilgili olabilir. Pirmer otalji nedeni olabilen başlıca hastalıklar aşağıdaki şekilde özetlenilebilir:

 

Dış kulak ile ilgili olanlar:

 

- Mekanik nedenler: travma, yabancı cisimlere bağlı (böcek, saç ya da pamuklu çubukların pamuk kısmına bağlı)

- Enfeksiyöz nedenler (otitis eksterna): bakteri ya da mantarlara (kulak mantarı)' na bağlı  ortaya çıkabilir

 

Orta kulak ile ilgili olanlar:

 

- Mekanik nedenler: barotravma, östaki tüpü bozukluklarına bağlı orta kulakta basınç değişiklikleri

- Enfeksiyöz nedenler: Orta kulak iltihabı (akut otitis media) ve akut mastoidit.

 

Sekonder Otalji Nedir?

 

Kulak ağrısı, kulak dışındaki bir bölgeden kaynaklanan nedenlere bağlı ise “sekonder otalji / yansıyan otalji / yansıyan kulak ağrısı / refere otalji” olarak adlandırılmaktadır.

 

Bu bölgedeki 5 ayrı sinire bağlı yansıyan kulak ağrıları ortaya çıkabilmektedir.

 

- Trigeminal sinir (V. kraniyal sinir). Nadiren, trigeminal nevralji otaljiye neden olabilir. Oral kavite kanserleri de bu yol üzerinden yansıyan kulak ağrısına neden olabilir.
- Fasiyal sinir (VII. kraniyal sinir / yüz siniri) ile ilişkili yansıyan ağrıya neden olabilecek durumlar, diş hastalıkları (en sık üst azı dişleriine bağlı ortaya çıkabilir), temporomandibular eklem (kulak kanalı ile olan yakın ilişkisi nedeniyle) hastalıkları ve parotis bezi (yanak bölgesindeki büyük tükürük bezi) hastalıklarıdır.
- Glossofaringeal sinir (IX. kraniyal sinir) ile ilişkili yansıyan ağrıya neden olabilecek durumlar, farenjit ve tonsillit gibi boğaz bölgesindeki enfeksiyon hastalıklarının yanında; ağız tabanı, dil kökü, yumuşak damak, yutak ve bademcik kanserleridir.
- Vagus siniri (X. kranial sinir X) ile ilişkili yansıyan ağrıya neden olabilecek durumlar, gırtlak ve yutak bölgesinin enfeksiyöz hastalıkları, kanserleri ve yemek borusunu ilgilendiren reflü gibi hastalıklardır.
- İkinci ve üçüncü spinal segmentlerdeki C2 ve C3 dalarından kalkan uyarılarda da kulak ağrısı ortaya çıkabilir.

 

Kulak Ağrısında Ayırıcı Tanı

 

Yapılan kulak burun ve boğaz muayensinde kulak ağrısına neden olabilecek birçok hastalık saptanabilir. Boğaz ve kulak ile ilgili hastalıklar dışlandıktan sonra çene eklemi muayenesi ile devam edilir.

 

Aşağıdaki durumlarda kulak ağrısı nedenleri hastanın verdiği hikayeye göre dışlanabilir:

 

- Yemek yerken artan kulak ağrısı daha çok çene eklemi ile ilgili olabildiği gibi; nadiren gömük diş ya da diğer diş hastalıklarına da bağlı olabilir. Çene eklemi ile ilgili sorunu olan hastların çoğunda gece diş sıkma (bruksizm) olduğu için sabaları çene ve kulak bölgesinde ağrı ile uyanma görülebilir.

- Kulak ağrısının yanında işitme kaybı, ateş ve vücut kırgınlığı da mevcutsa; kulak ağrısının nedeni ağrıyan taraftaki orta kulak iltihabına bağlı olabilir

- Dış kulak yoluna bastırmakla artan bir ağrı mevcutsa, neden bir dış kulak yolu enfeksiyonu olabilir

- Kulak ağrısı sinirlenince ve strese girince artıyorsa, bu durum migren ya da gerilim ağrısnın bir parçası olabilir

- Özellikle tütün ve alkol kullanan hastalarda uzun zamandır kesintisiz mevcut olan ve giderek artan kulak ağrısı olması, gırtlağın üst bölgesinin, dil kökünün ya da bademcik bölgesinin kanserlerine bağlı olabilir.

 

Kulak Ağrısı Olan Hastalarda Genel Tedavi Prensipleri

 

Kulak ağrısına neden olan hastalık ve durumlara yönelik tedavi planlanmalıdır. Basit bir dış kulak yolu iltihabının yanında migren ya da diş sıkmaya bağlı daha zor tedavi edilebilen hastalıkarın tedavisini içeren geniş bir tedavi seçenekleri yelpazesinde, farklı seçenekleri mevcuttur.

 

Konu ile ilgili sizlere önerebileceğim yabancı kaynaklar:

Otalgia | Otalgia and Ear Pain - What is Otalgia? | Otalgia - Wikipedia, the free encyclopedia | Otalgia and Otorrhea - Clinical Methods - NCBI Bookshelf | Ear Disorders * Otalgia * California Ear Institute * ... | Otalgia | BMJ