Çocuklarda Bademcik ve Geniz Eti Büyümesine Bağlı Olarak Görülebilecek Sağlık Sorunları

Bademcikler (tonsiller) ve geniz eti (adenoid) yaşamın ilk yıllarında büyümeye başlarlar ve genellikle 5 yaşına kadar giderek büyürler. Bu büyüme üzerinde, dış çevresel faktörler, genetik yatkınlık allerji gibi farklı mekanizmalar etkili olabilir. Bademcik ve genzi eti genellikle 9 yaşından sonra küçülmeye başlarlar.

Bademcik ve geniz etinin aşırı büyüdüğü çocuklarda, havayollarında aşırı daralmaya bağlı olarak çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Bu çocuklarda aşağıdaki bulgu ve belirtiler ortaya çıkabilir:

- Uyku apnesi belirtileri (uykuda solunum durması, sabah baş ağrısı, gece terlemesi, gece altına kaçırma, horlama)

- Yiyeceklerin kokularını alamamaya bağlı yada beynin oksijensiz kalmasına bağlı olarak iştah azalması

- Ağzın açık pozisyonda, ağız solunumunun saatlerce yapılmasına bağlı olarak uzun dönemde çenede yapısal değişiklik olması

- Ağzın sürekli açık olması, üst dudakta yukarı çekilme, yorgun ve anlamsız bakış (adenoid yüz görüntüsü - adenoid face - geniz eti yüzü), düşünce hızında yavaşlama çocukta zihinsel özürlü görüntüsüne neden olabilir

- Kronik hipoksi (oksijen azlığı) ve hiperkapni (karbondioksit fazlalığı) sonucu uzun dönemde kalp damar yapısında kalıcı bozulma ve kor pulmonale (sağ kalpte genişleme ve kalp yetersizliği) bademcik-geniz eti büyümesine bağlı en tehlikeli sağlık problemidir.

Yeni yayınlarda, bademcik ve geniz eti büyümesine bağlı uyku apnesi olan çocuklarda, tedavi edilmeksizin geçirilen sürenin miktarı arttıkça ilerleyen yaşamlarında hipertansiyon ve kalp hastalıklarına yakalanma yaşlarının azaldığını vurgulamaktadır. Bademcik ameliyatı ve geniz eti ameliyatının erken dönemde yapılması, bu çocuklarda kalp hastalığı riskinin engellenmesi için önerilmektedir.

2011 yılında yayınlanan Amerikan Akademisi Tonsillektomi Rehberi (Tonsillectomy Guideline 2011 - American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery)' nde, bademcik ameliyatı (tonsillektomi) için en önemli endikasyonun, bademcik büyümesi (tonsil hipertrofisi) olduğu vurgulanmış ve bademcik büyümesinin önemine dikkat çekmiştir. Bu rehberde, bademciğin kısmi rezeksiyonu yerine tam olarak çıkarılmasının daha avantajlı olduğu, çocuğun havayollarının en iyi şekilde rahatlatılması gerektiği vurgulanmıştır.

Kaynaklar:

- Obstructive Sleep Apnoea in Children | Doctor | Patient.co.uk

- Adenotonsillar Hypertrophy/Obstructive Sleep Apnea (OSA)

- Chronic Adenotonsillar Hypertrophy - MD Consult: Flint: Cummings ...

- Adenotonsillar hypertrophy: Correlation between obstruction types ...

- Obstructive sleep apnoea in children with adenotonsillar ...

- Clinical practice guideline: tonsillectomy in children.